Жаратылыстану · 3-сынып · Табиғат физикасы. Жарық, дыбыс, электрлік, магниттілік (2-кітап, 4-бөлім)
Бірліктер тізіміндегі жолды бассаң, мәтінде сәйкес сөйлем ерекшеленеді.
Оқу жылы барысында сыныптастарыңмен бірге көптеген зерттеу жүргізіп көрдің. Енді зерттеуді өздігіңнен жоспарлауды және жүргізуді үйренуге болады.
Айналамызда зерттеуге болатын қызықты заттар мен құбылыстар көп. Зерттеу жүргізу үшін ең алдымен өзіңді қызықтыратын сұрақтың жауабын табуға тырысу керек. Мысалы: «Қандай материалдан жасалған күртеше жылырақ?»
Зерттеу сұрағын құрастырғаннан кейін, нәтиже қандай болуы мүмкін екенін болжап, өз гипотезаңды жазу керек. Гипотеза – зерттеу нәтижесі туралы алдын ала жасалатын болжам. Гипотезаны «Менің ... білгім келеді» немесе «Егер ..., онда ... деп ойлаймын» үлгісімен жазуға болады.
Зерттеу жүргізу үшін қандай заттар қажет екенін ойланып, қажет заттардың тізімін жасау керек. Мұндай тізім ресурстар тізімі деп аталады. Мысалы: термометр, түрлі маталардың қиындылары.
Ресурстар тізімін жасағаннан кейін оны жалғастырып, зерттеу жоспарын құру керек. Мысалы: мата қиындысын таңдау, термометрді матаға орау.
Эксперимент нәтижелі болуы үшін түрлі өлшеу жасау керек. Өлшеу құралдарын дұрыс пайдаланып, нәтижені тіркеп отыру қажет.
Есте сақта! Зерттеу жұмысында бір ғана шаманы өзгертуге болады!
Түйінді бас — оған байланысты білім бірліктері көрсетіледі.
| Тақырып бөлігі | Тапсырмалар, ойындар | Бағалау, сызба, кесте | Видео/презентация |
|---|---|---|---|
| Зерттеу сұрағы (Б1, Б2, Б3) | Тест №1; Себеп-салдар тізбегі; Ойын | Білім графы; Меңгеру картасы | Видео кадр 1–2 |
| Гипотеза (Б4, Б5, Б13) | Тест №2, №3; «Дұрыс/бұрыс» №2; Себеп-салдар тізбегі; Ойын | Меңгеру картасы | Видео кадр 3 |
| Ресурстар (Б6, Б7) | Тест №4; «Дұрыс/бұрыс» №3; Ойын | Меңгеру картасы | Видео кадр 4 |
| Зерттеу жоспары (Б8, Б9) | Тест №5; Себеп-салдар тізбегі; Ойын | Зерттеу тапсырмасы | Видео кадр 5 |
| Өлшеу және ереже (Б10, Б11, Б12) | Тест №6, №7; «Дұрыс/бұрыс» №4, №5 | Зерттеу тапсырмасы | Видео кадр 6 |
Ойын шарты: Әр карточканы ол қай зерттеу кезеңіне жататынына қарай дұрыс бағанға жібер.
Карточканы таңда, содан кейін оны дұрыс бағанға жібер.
Қадамдарды ↑ ↓ батырмаларымен дұрыс ретке қой.
Тақырыбы: Қандай материалдан жасалған күртеше жылырақ? (оқулықтағы мысал сұрағы)
Болжам үлгісі: «Егер ..., онда ... деп ойлаймын.» (оқулықта жоқ, қосымша — оқушы өз гипотезасын осы үлгі бойынша өзі толтырады)
Ресурстар тізімі (оқулық бойынша, толықтырылады):
Зерттеу жоспары (оқулық бойынша, толықтырылады):
Есте сақтайтын ереже: Зерттеу жұмысында бір ғана шаманы өзгертуге болады.
Нәтиже кестесі (оқушы толтырады):
| Мата түрі | Өлшенген температура |
|---|---|
Барлық мысалдар — (оқулықта жоқ, қосымша).
| Мысал | Ақпарат көзі түрі |
|---|---|
| Оқулықтағы «Зерттеуді қалай жоспарлау керек?» мәтінін оқу | Оқулық |
| Термометрді қалай пайдалану керектігін мұғалімнен сұрау | Ересектен сұрау |
| Маталардың қасиеттері туралы энциклопедиядан оқу | Энциклопедия |
| Ғылыми тәжірибелер туралы бағдарламаны теледидардан көру | Видео/Телебағдарлама |
Ұзақтығы: 60–80 секунд Форматы: ЖИ көмегімен жасалатын 2D мультфильм Тілі: Қазақша (дикторлық мәтін)
| Кадр | Уақыт | Сурет сипаттамасы | Дикторлық мәтін |
|---|---|---|---|
| 1 | 0:00–0:12 | Күзде далада жүрген балалар (сурет бойынша, бет 78). Қыз бала ойланып тұр. | Оқу жылында сен сыныптастарыңмен бірге көптеген зерттеу жүргізіп көрдің. Ал енді зерттеуді өзің жоспарлап көрейікші! |
| 2 | 0:12–0:24 | Қыз баланың басында сұрақ белгісі пайда болады: «Қандай материалдан жасалған күртеше жылырақ?» деген жазу экранда шығады. | Ең бастысы — өзіңді қызықтыратын сұрақты табу. Мысалы: қандай материалдан жасалған күртеше жылырақ? Бұл — зерттеу сұрағы. |
| 3 | 0:24–0:38 | Ұл бала гипотезаның не екенін түсіндіреді, қыз бала қолына термометр ұстап тұр (сурет бойынша, бет 79). | Сосын нәтиже қандай болуы мүмкін екенін болжайсың. Бұл болжам гипотеза деп аталады: «Егер ..., онда ... деп ойлаймын.» |
| 4 | 0:38–0:50 | Экранда термометр мен түрлі маталардың қиындылары бейнеленген тізім қағазы пайда болады. | Зерттеу жүргізу үшін қажет заттардың тізімін жаса. Бұл — ресурстар тізімі: термометр, түрлі маталар. |
| 5 | 0:50–1:04 | Қағазда нөмірленген қадамдар жазылады: 1. Мата қиындысын таңдау. 2. Термометрді матаға орау. | Ресурстар тізімін жалғастырып, зерттеу жоспарын құр: мата қиындысын таңдау, термометрді матаға орау және т.б. |
| 6 | 1:04–1:16 | Балалар термометрмен өлшеу жасайды, нәтижені кестеге жазады. Экранда «Бір ғана шаманы өзгерт!» деген жазу шығады. | Эксперимент нәтижелі болу үшін түрлі өлшеу жаса. Және есте сақта: зерттеу жұмысында бір ғана шаманы өзгертуге болады! |
ЖИ видео генераторына арналған промпт (ағылшынша):
Тапсырмаларды орындаған сайын білім бірліктерінің меңгерілу деңгейі жаңарады.
| Деңгей | Түсі | Шарты |
|---|---|---|
| Меңгерді | Жасыл | Байланысты тапсырмалардың барлығы дұрыс |
| Ішінара | Сары | Бір бөлігі дұрыс, бір бөлігі қате |
| Тексерілмеген | Сұр | Бірлікке байланысты тапсырма орындалмаған |
| Қате түсінік бар | Қызыл | Барлық байланысты тапсырмалар қате |
| Бірлік | Тексеретін тапсырмалар |
|---|---|
| Б1 | «Дұрыс/бұрыс» №1 |
| Б2 | Тест №1, Себеп-салдар тізбегі, Зерттеу тапсырмасы |
| Б3 | Тест №1, Ойын |
| Б4 | Тест №2, Себеп-салдар тізбегі, Зерттеу тапсырмасы |
| Б5 | Тест №3, Ойын |
| Б6 | Тест №4, Себеп-салдар тізбегі, «Дұрыс/бұрыс» №3, Зерттеу тапсырмасы |
| Б7 | Тест №4, Ойын |
| Б8 | Тест №5, Себеп-салдар тізбегі, Зерттеу тапсырмасы |
| Б9 | Тест №5, Ойын |
| Б10 | Тест №6, «Дұрыс/бұрыс» №5 |
| Б11 | Тест №7, Себеп-салдар тізбегі, Зерттеу тапсырмасы |
| Б12 | Тест №7, «Дұрыс/бұрыс» №4 |
| Б13 | «Дұрыс/бұрыс» №2 |