Жаратылыстану · 3-сынып · Табиғат физикасы. Күш және қозғалыс
Бірліктер тізіміндегі жолды бассаң, мәтінде сәйкес сөйлем ерекшеленеді.
Табиғаттағы барлық денелерге әдетте бірнеше күш әсер етеді. Жоғары лақтырған допқа ауырлық күші, ауадағы үйкеліс күші және жел әсер етеді. Бірнеше күш әсер еткенде дене сол орнында қалса, бұл күштердің өзара тең екенін білдіреді. Мысалы, орындықта отырған адамға ауырлық күші мен серпімділік күші әсер етеді. Ауырлық күші төменге қарай, ал серпімділік күші жоғары қарай бағытталады. Сол себепті адам тепе-теңдік қалпын сақтайды.
Денелерге бір уақытта бірнеше күш әсер ете алады. Мұндай жағдайда денелер қозғалыста болуы немесе тыныштық күйінде қалуы мүмкін.
Түйінді бас — оған байланысты білім бірліктері көрсетіледі.
| Тақырып бөлігі | Тапсырмалар, ойындар | Бағалау, сызба, кесте | Видео/презентация |
|---|---|---|---|
| Күштердің әсері (Б1, Б2) | Тест №1, №2 | Білім графы; Меңгеру картасы | Видео кадр 1–2 |
| Күштердің бағыты (Б5, Б6) | Тест №3; Ойын «Күш бағыты» | Граф | Видео кадр 3 |
| Тепе-теңдік (Б3, Б4, Б7) | Тест №4, №5; «Дұрыс/бұрыс» №1 | Сызба | Видео кадр 4 |
| Қозғалыс пен тыныштық (Б8, Б9) | Себеп-салдар тізбегі; Тест №6 | Меңгеру картасы | Видео кадр 5 |
| Қате түсініктер (Б10, Б11) | «Дұрыс/бұрыс» №2, №3 | Қызыл белгі | — |
| Зерттеу тапсырмасы | Зерттеу тапсырмасы | Зерттеу кестесі | — |
| Ақпарат көзін анықта | Ақпарат көзі сәйкестендіру | Ақпарат көзі кестесі | — |
Карточканы таңда, содан кейін оны дұрыс бағанға жібер.
Қадамдарды ↑ ↓ батырмаларымен дұрыс ретке қой.
Тақырыбы: Парашют қалай түседі? (оқулықтағы «Зертте» тапсырмасы негізінде)
Болжам: Парашют баяу түседі, өйткені оған ауырлық күшімен бірге ауаның кедергі күші (үйкеліс) әсер етеді.
Зерттеу жоспары:
Нәтиже кестесі (үлгі):
| Жүк түрі | Түсу жылдамдығы |
|---|---|
| Умаждалған қағаз | Тез түседі |
| Парашют | Баяу түседі |
Қорытынды: Парашютке ауа кедергісі әсер еткендіктен, ол баяу түседі (оқулықтағы мысал негізінде, қосымша).
| Мысал | Ақпарат көзі түрі |
|---|---|
| «Жаратылыстану» оқулығындағы мәтін | Оқулық |
| Физика туралы балалар энциклопедиясы | Энциклопедия |
| YouTube-тегі тәжірибе видеосы | Видео |
| Мұғалімнен сұрау | Ересектен сұрау |
| bilimland.kz сайтындағы мақала | Интернет сайт |
Ұзақтығы: 60–90 секунд Форматы: ЖИ көмегімен жасалатын 2D мультфильм Тілі: Қазақша (дикторлық мәтін)
| Кадр | Уақыт | Сурет сипаттамасы | Дикторлық мәтін |
|---|---|---|---|
| 1 | 0:00–0:10 | Орындықта отырған бала. Оның үстінде ешқандай қозғалыс жоқ. | Табиғаттағы барлық денелерге әдетте бірнеше күш әсер етеді. Сен мұны білесің бе? |
| 2 | 0:10–0:20 | Бала мен орындыққа бағытталған стрелкалар пайда болады: төменге және жоғарыға. | Мысалы, орындықта отырған адамға ауырлық күші мен серпімділік күші әсер етеді. |
| 3 | 0:20–0:30 | Төменгі стрелка қызыл, жоғарғы стрелка көк түспен жарқырайды. Екі күштің тең екені көрсетіледі. | Ауырлық күші төменге қарай, ал серпімділік күші жоғары қарай бағытталады. |
| 4 | 0:30–0:40 | Екі стрелка теңесіп, баланың орнында қозғалмай отырғаны көрсетіледі. | Бұл екі күш өзара тең болғандықтан, адам тепе-теңдік қалпын сақтайды. |
| 5 | 0:40–0:50 | Жоғары лақтырылған доп көрінеді. Оған бағытталған түрлі стрелкалар пайда болады. | Жоғары лақтырған допқа ауырлық күші, ауадағы үйкеліс күші және жел әсер етеді. |
| 6 | 0:50–1:00 | Доптың қозғалып бара жатқаны, ал орындықтағы баланың отырғаны қатар көрсетіледі. | Денелерге бір уақытта бірнеше күш әсер ете алады. Осы кезде олар қозғалыста немесе тыныштықта болуы мүмкін. |
ЖИ видео генераторына арналған промпт (ағылшынша):
Тапсырмаларды орындаған сайын білім бірліктерінің меңгерілу деңгейі жаңарады.
| Бірлік | Тексеретін тапсырмалар |
|---|---|
| Б1 | Тест №1 |
| Б2 | Тест №2, Зерттеу тапсырмасы |
| Б3 | Тест №5, «Дұрыс/бұрыс» №3 |
| Б4 | Тест №4, Себеп-салдар тізбегі |
| Б5 | Тест №3, Ойын «Күш бағыты», Себеп-салдар тізбегі |
| Б6 | Тест №3, Ойын «Күш бағыты», Себеп-салдар тізбегі |
| Б7 | Тест №5, Себеп-салдар тізбегі |
| Б8 | Тест №6, Зерттеу тапсырмасы |
| Б9 | Тест №6 |
| Б10 | «Дұрыс/бұрыс» №1 |
| Б11 | «Дұрыс/бұрыс» №2 |